جلد پنجم شرح رسائل بسم اللّه الرحمن الرحيم ( استصحاب ) در آغاز جلد اوّل اين شرح گفته آمد كه وظيفهء شخص مجتهد تحقيق و تتبع در حلال و حرام الهى است آنگاه بعد از بحث و بررسى يكى از سه نتيجهء ذيل براى وى بدست مىآيد : 1 - يا قطع به حكم شرعى پيدا مىكند . 2 - يا ظن به آن پيدا مىكند . 3 - و يا شك در حكم واقعى حالت قطع احكامى داشت كه در مقصد اول بيان شد و حالت ظن دستورالعمل‌هائى داشت كه در مقصد دوّم بيان شد و حالت شك نيز احكامى دارد كه در مقصد سوّم بيان مىشود . مرحوم شيخ فرمودند : ما در اين مقصد در دو مقام بحث مىكنيم . الف : مواردى كه در شك حالت سابقه ملاحظه نشود كه اين موارد مجراى اصول ثلاثه يعنى اصل برائت و احتياط و تخيير بود و تا به حال تفصيلا احكام هريك بيان شد .